Het belangrijkste in het kort
Waarom een waxjas speciale zorg nodig heeft
Een klassieke waxjas is gemaakt van waxed cotton, in het Nederlands gewaxt katoen. Het materiaal is een dicht geweven katoen dat na het weven wordt geïmpregneerd met een wasmengsel van paraffine en bijenwas. Die waslaag maakt de stof waterafstotend, winddicht en tegelijk ademend. Ze vormt de eigenlijke functie van de jas en is tegelijk het kwetsbaarste onderdeel ervan.
De wereldwijd toonaangevende leverancier van gewaxt katoen als buitenstof is Halley Stevensons uit het Schotse Dundee. Halley Stevensons levert aan de meeste Britse traditiemerken zoals Barbour, Belstaff en Burberry, maar ook aan Duitse heritage-huizen, waaronder Wellington of Bilmore. Wie een originele Engelse of Schotse waxjas koopt, koopt doorgaans deze Schotse buitenstof, ongeacht waar de jas zelf is gemaakt.
Met elke keer dragen, elke regenbui en elke reiniging verliest de jas een klein deel van zijn waslaag. Plekken die extra te verduren krijgen, zoals schouders, ellebogen en de onderzoom, worden na verloop van tijd lichter en krijgen het kenmerkende patina. Dat patina is gewenst en een van de redenen waarom waxjassen in de loop van decennia aan karakter winnen. De bescherming tegen het weer neemt echter af. Je waxjas onderhouden betekent dus vooral: de waslaag behouden of vernieuwen.
Je waxjas reinigen zonder wasverlies
Voor de routinereiniging heb je alleen koud water, een zachte spons of zachte borstel en een schone doek nodig. Vermijd warm of heet water, afwasmiddel, zeep en harde borstels. Wasmiddel, vlekkenverwijderaar en oplosmiddelen tasten de was direct aan en mag je onder geen beding gebruiken.
Stap voor stap: Hang de jas aan een stevige hanger. Borstel grof vuil eerst droog weg met een kledingborstel, in de richting van de stof. Bevochtig daarna de spons met koud water en werk hardnekkigere plekken voorzichtig weg, altijd met de draad mee, nooit dwars erop. Dep het oppervlak met een schone doek en laat de jas op een koele, goed geventileerde plek volledig drogen. Niet in de volle zon, niet op de verwarming en niet in de droger.
Kun je een waxjas wassen?
Nee, een waxjas hoort niet in de wasmachine en niet bij de stomerij. Wasmiddel, warmte en mechanische belasting maken de waslaag los uit het katoen. De jas verliest daarbij zijn bescherming tegen het weer, de stof wordt hard of vlekkerig en de functie is alleen te herstellen met een bewerkelijke nieuwe waxbehandeling. Hetzelfde geldt voor oplosmiddelen en vlekkenverwijderaars: die tasten de was direct aan. Ook een fijnwasprogramma zonder wasmiddel is niet geschikt.
De juiste methode is mechanisch reinigen met koud water, zoals in de vorige paragraaf beschreven. Zo verwijder je vuil, stof en zoutranden zonder de was op te lossen. Bij zeer sterke vervuiling is een professionele reiniging van je waxjas de betere keuze. Meer daarover lees je verderop in de paragraaf over het laten reinigen van je waxjas.
Je waxjas opnieuw waxen: handleiding in zes stappen
De waslaag vernieuw je doorgaans elke één tot twee seizoenen, afhankelijk van hoe vaak je de jas draagt en de weersomstandigheden. Dit opnieuw waxen is de belangrijkste onderhoudsstap van elke jas van gewaxt katoen. Tekenen dat het moment is aangebroken zijn een afnemende waterafstoting, lichter geworden plekken op schouders en mouwen en een stof die over het geheel matter wordt. Was is verkrijgbaar als blik met vaste wasmassa of als spuitwas (waxspray). Beide varianten werken; spuitwas is voor thuisgebruik meestal eenvoudiger te doseren. Als was voor waxjassen zijn beide varianten gelijkwaardig.
Wellington of Bilmore heeft een eigen Waxspray in het assortiment, speciaal afgestemd op het opnieuw waxen van waxjassen. Als alternatief is de klassieke Barbour-was (Barbour Wax) in blik of als spray wijdverbreid en geschikt voor alle gangbare jassen van waxed cotton.
Voorbereiding. Reinig de jas zoals hierboven beschreven met koud water en een zachte borstel. Laat hem volledig drogen. Was mag alleen op droge, schone stof worden aangebracht.
Was voorverwarmen (alleen bij een blik met vaste was). Een blik was wordt in een warmwaterbad op lage temperatuur zacht, tot de massa zich gemakkelijk laat verdelen. Spuitwas hoeft niet te worden opgewarmd.
Was aanbrengen. Verdeel de was gelijkmatig met een zachte doek of spons; spuitwas spuit je vanaf ongeveer 20 centimeter afstand in dunne banen. Werk in kleine delen en altijd met de richting van de stof mee. Geef zwaarbelaste delen zoals schouders, kraag en zoom extra aandacht, zonder te veel te gebruiken.
Inwerken. Wrijf de aangebrachte was met een droge doek in de stof, tot hij gelijkmatig door de vezels is opgenomen en er geen zichtbare wasklontjes achterblijven.
Overtollige was verwijderen. Dep overtollige was af met een schone doek. Een te dikke waslaag plakt, trekt stof aan en verandert de uitstraling.
Laten drogen en rusten. Hang de jas op een koele plek en laat de was minstens twaalf, liever vierentwintig uur intrekken voordat je de jas weer draagt. In die tijd verbindt de was zich gelijkmatig met het katoen.
Je waxjas impregneren en de bescherming tegen het weer opfrissen
Een waxjas impregneren en een waxjas opnieuw waxen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen iets anders. Een klassieke waxjas behandel je niet met een impregneerspray voor functionele kleding, maar met echte was. Impregneersprays op basis van siliconen of fluorkoolstof zijn gemaakt voor moderne outdoormaterialen zoals membranen en zijn op gewaxt katoen niet de juiste keuze.
Wil je de bescherming van je waxjas tegen het weer opfrissen zonder hem volledig opnieuw te waxen, dan is spuitwas geschikt voor een gedeeltelijke opfrisbeurt. Je brengt de Waxspray plaatselijk aan op zwaarbelaste plekken zoals schouders, ellebogen en zoom, laat hem intrekken en verwijdert het overtollige. Een volledige nieuwe waxbehandeling met grotere tussenpozen blijft de duurzaamste manier om de waarde te behouden en de betrouwbaarste weg om de waterafstoting te herstellen.
Je waxjas laten reinigen: wanneer een professionele service de moeite waard is
Bij zeer sterke vervuiling, hardnekkige geurtjes of als je het opnieuw waxen niet zelf aandurft, is een professionele reiniging van je waxjas aan te raden. Sommige fabrikanten en gespecialiseerde textielreinigers bieden reiniging en opnieuw waxen als service aan; de jas wordt daar gereinigd en in één werkgang opnieuw gewaxt. Belangrijk: wil je je waxjas laten waxen, kies dan in geen geval een gewone stomerij, omdat de oplosmiddelen die daar worden gebruikt de was aantasten. Laat je vooraf bevestigen dat de aanbieder ervaring heeft met waxed cotton.
Wat kost het om een waxjas te laten waxen? Afhankelijk van aanbieder en regio liggen de prijzen voor een reiniging met nieuwe waxbehandeling doorgaans tussen 60 en 120 euro. Barbour biedt in Groot-Brittannië en via enkele Europese partners een officiële reparatie- en waxservice aan; voor modellen van Wellington of Bilmore en andere merken nemen gespecialiseerde textielreinigers de service voor hun rekening. Wie de jas thuis regelmatig onderhoudt en elke twee tot drie jaar een professionele waxbehandeling inplant, houdt de kosten overzichtelijk en de functie blijvend in goede staat.
Je waxjas bewaren en veelgemaakte fouten bij het onderhoud
Een waxjas bewaar je hangend, aan een stevige hanger en in een koele, droge ruimte. Niet in een plastic zak of een gesloten koffer: was heeft lucht nodig, anders wordt hij zacht en geeft hij af op de omliggende stof. In de zomer is een ademende kledinghoes van katoen aan te raden.
Drie fouten komen bij het bewaren bijzonder vaak voor.
Warmte. Een waxjas in de buurt van een verwarming of in de auto in de zomerzon kan zijn vorm verliezen, omdat de was zacht wordt.
Te sterk samendrukken. Waxjassen kun je beter niet opgevouwen in de kast laten liggen; de waslaag scheurt langs de vouwen.
Vochtig bewaren. Een niet volledig gedroogde waxjas ontwikkelt in een gesloten kast al snel onaangename geurtjes of schimmelvlekken.
Gaat je waxjas na langere opslag een beetje plakken of muf ruiken, hang hem dan een paar uur in de frisse lucht, in de schaduw en bij gematigde temperaturen. Is het probleem daarna niet verholpen, dan is een reiniging met aansluitend een nieuwe waxbehandeling de logische volgende stap.
Dames waxjas "Queensberg" in red
Waxjassen en wasonderhoud bij Wellington of Bilmore
Wellington of Bilmore heeft waxjassen voor dames en heren van gewaxt katoen van Halley Stevensons, de Schotse leverancier van waxed cotton met een lange traditie. De collectie is gericht op de klassieke Britse countrylook en uitgevoerd in snitten die zijn afgestemd op de Midden-Europese markt. De jassen kunnen volledig opnieuw worden gewaxt.
Veelgestelde vragen over het onderhoud van waxjassen
Mag een waxjas in de wasmachine?+
Nee. De wasmachine maakt de waslaag los uit het katoen en vernietigt de bescherming tegen het weer blijvend. Ook een fijnwasprogramma zonder wasmiddel is niet geschikt. Voor de normale reiniging van je waxjas is koud water met een zachte spons of zachte borstel de juiste methode.
Hoe vaak moet je een waxjas opnieuw waxen?+
Bij regelmatig gebruik loont een volledige nieuwe waxbehandeling ongeveer eens per jaar, meestal aan het einde of vóór het begin van het hoofdseizoen. Bij weinig gebruik is een opfrisbeurt om de twee jaar voldoende. Duidelijke signalen zijn een afnemende waterafstoting en zichtbaar lichter geworden plekken op de zwaarst belaste delen van het gewaxte katoen.
Welke was is de juiste voor waxjassen?+
Gebruik een was die geschikt is voor gewaxt katoen, meestal een mengsel van paraffine en bijenwas. Spuitwas zoals de Waxspray van Wellington of Bilmore is voor thuisgebruik goed te doseren; klassieke was uit een blik wordt voorverwarmd aangebracht en is de meer traditionele methode. Ook Barbour Wax en andere merkwassen zijn geschikt voor alle gangbare jassen van waxed cotton. Schoenwas en algemene lederwas zijn ongeschikt.
Hoe impregneer ik gewaxt katoen?+
Een klassieke waxjas behandel je niet met impregneersprays voor functionele kleding, maar je waxt hem opnieuw. Wil je de bescherming tegen het weer plaatselijk opfrissen, breng dan spuitwas (bijvoorbeeld de Waxspray van Wellington of Bilmore) gericht aan op zwaarbelaste plekken zoals schouders, kraag en zoom en verwijder het overtollige. Voor volledige bescherming is een complete nieuwe waxbehandeling met was uit een blik of spuitwas de betrouwbaarste keuze.
Wat te doen als de waxjas plakt of ruikt?+
Plakkerigheid wijst meestal op een te dikke of te warm aangebrachte waslaag. Dep overtollige was af met een schone doek en hang de jas op een koele, goed geventileerde plek. Bij een muffe geur na langere opslag helpt frisse lucht in de schaduw. Blijft de geur hangen, dan is een professionele reiniging met aansluitend een nieuwe waxbehandeling de volgende stap.
Hoe bewaar ik een waxjas in de zomer?+
Hangend aan een stevige hanger, in een koele, droge ruimte en bij voorkeur in een ademende kledinghoes van katoen. Vermijd plastic zakken, direct zonlicht en warmtebronnen. Een waxjas moet vóór het opbergen voor de zomer volledig schoon en droog zijn.
Kan ik mijn waxjas professioneel laten reinigen?+
Ja, sommige fabrikanten en gespecialiseerde textielreinigers bieden reiniging en opnieuw waxen van waxjassen als service aan. Een gewone stomerij is niet geschikt, omdat de oplosmiddelen die daar worden gebruikt de was aantasten. Laat je vooraf bevestigen dat de aanbieder ervaring heeft met waxed cotton. Voor Barbour-jassen bestaat een officiële reparatieservice die via locaties in het Verenigd Koninkrijk loopt; voor modellen van Wellington of Bilmore en andere merken nemen gespecialiseerde textielreinigers de service voor hun rekening.
Wat kost het om een waxjas te laten waxen?+
Afhankelijk van aanbieder en omvang liggen de prijzen voor een professionele reiniging met nieuwe waxbehandeling doorgaans tussen 60 en 120 euro. Alleen opnieuw waxen zonder reiniging is meestal goedkoper, een volledige reparatie met herstelwerkzaamheden navenant duurder. Wie zelf regelmatig opfrist met spuitwas, verlengt de tijd tussen de professionele behandelingen aanzienlijk.
Verschilt het onderhoud van waxjassen voor dames en heren?+
Materiaal en onderhoud zijn identiek. De stappen voor reinigen, opnieuw waxen en bewaren gelden voor dames- en herenmodellen in gelijke mate. Verschillen zijn er hooguit in details zoals binnenvoering, binnenzakken of specifieke sluitingen, niet in de buitenstof zelf.
